الشيخ محمد علي الگرامي القمي
281
رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)
نماز جمعه مسئله 1621 - يكى از نمازهاى واجب ، نماز جمعه است ، و آن يكى از نمازهاى يوميّه است كه در روز جمعه به جاى نماز ظهر خوانده مىشود . و در قرآن كريم و احاديث شريفه ، تأكيد زياد نسبت به آن وارد شده . و در اين زمانها اگر فراهم كردن شرايطش ممكن باشد بنابر احتياط واجب بايد منعقد شود . و پس از انعقاد ، بنابر احتياط واجب افراد واجد شرايط بايد در آن حاضر شوند و بدون عذر شرعى ترك ننمايند . مسئله 1622 - نماز جمعه دو ركعت است ، مثل نماز صبح ، و بنابر احتياط واجب ، حمد و سوره آن بلند خوانده شود . و مستحب مؤكّد است كه در ركعت اوّل ، سوره جمعه و در ركعت دوّم ، سوره منافقين خوانده شود . و در آن دو قنوت مستحب است ، يكى در ركعت اوّل پيش از ركوع ، و ديگرى در ركعت دوّم بعد از ركوع . و البتّه بايد توجّه داشته باشند كه در ركعت دوّم پس از قنوت دوباره به ركوع نروند . و گرنه نماز باطل مىشود ، و اگر در ركعات نماز جمعه شكّ رخ دهد نماز باطل مىگردد ، مثل نماز صبح مگر اينكه پس از تأمّل بر طرف شود . مسئله 1623 - در نماز جمعه علاوه بر شرايط عمومى نماز ، چند چيز لازم است : اوّل : اينكه به جماعت خوانده شود . دوّم : تعداد مأمومين از هفت نفر مرد بالغ ، و بنا براحتياط واجب غير مسافر كمتر نباشد و اگر امام و مأموم به پنج نفر برسند نماز جمعه صحيح است ولى واجب نيست . سوّم : اينكه پيش از نماز ، امام جمعه دو خطبه بخواند به تفصيلى كه خواهيم گفت . چهارم : اينكه بين دو نماز جمعه حداقل يك فرسخ شرعى فاصله باشد . و فرسخ شرعى ، سه ميل است كه تقريباً پنج هزار و ششصدو پنجاه متر مىشود و اگر شكّ در مقدار فاصله شد بايد رعايت احتياط بشود . مسئله 1624 - اگر مأمومين در اثناى خطبه ، يا پيش از ورود در نماز متفرّق شدند به نحوى كه عدّهء آنان از چهار نفر واجد شرايط كمتر شد نماز جمعه صحيح نيست و بايد نماز ظهر خوانده شود . و اگر پس از دخول در نماز ، نماز را برهم زدند و متفرّق شدند بنابر احتياط ، امام جمعه ، نماز جمعه را تمام كند و نماز ظهر را هم بخواند . مسئله 1625 - هر يك از دو خطبه بنابر احتياط واجب بايد مشتمل بر حمد و ثناى خدا ، و صلوات بر پيامبر و آل پيامبر ، و دعوت مردم به تقوى و پرهيزگارى ، و يك سوره كامل باشد . و بنابر احتياط واجب بايد خطبه دوّم مشتمل بر صلوات بر ائمه مسلمين با ذكر نام آنان و استغفار براى مؤمنين هم باشد .